Nghị định 49/2024/NĐ-CP quy định về hoạt động thông tin cơ sở, có hiệu lực từ 01/7/2024, là văn bản xác lập khung trách nhiệm cho toàn bộ hoạt động của đài truyền thanh cấp xã. Đây là văn bản mà công chức Văn hóa – Xã hội cấp xã cần đọc trước tiên, bởi nó trả lời câu hỏi cơ bản nhất: ai được làm gì và ai chịu trách nhiệm đến đâu.
Đài truyền thanh cấp xã là gì theo Nghị định
Nghị định xác định đài truyền thanh cấp xã là phương tiện thông tin, tuyên truyền được thiết lập theo đơn vị hành chính cấp xã — từ 01/7/2025 gồm xã, phường và đặc khu, không còn cấp huyện — để thực hiện công tác thông tin, tuyên truyền và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền, do Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý. Đài có trách nhiệm cung cấp, phổ biến thông tin thiết yếu đến người dân bằng tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số tại địa phương.
Ranh giới trách nhiệm cần được hiểu đúng
Trong thực tế triển khai, có một hiểu lầm phổ biến: nhiều người cho rằng doanh nghiệp bán thiết bị và phần mềm truyền thanh phải xin một loại giấy phép phát thanh nào đó. Cách hiểu này không đúng với cấu trúc pháp lý hiện hành.
Nghị định 49/2024 đặt trách nhiệm quản lý và trách nhiệm nội dung vào Ủy ban nhân dân cấp xã — đơn vị vận hành đài. Doanh nghiệp cung cấp thiết bị và phần mềm giữ vai trò nhà cung cấp giải pháp kỹ thuật, và nghĩa vụ pháp lý của họ nằm ở chỗ khác: bảo đảm thiết bị có chứng nhận và công bố hợp quy, bảo đảm phần mềm đáp ứng yêu cầu kỹ thuật tại Phụ lục IV Thông tư 24/2025/TT-BVHTTDL, thực hiện đúng nghĩa vụ bảo hành, bảo trì theo hợp đồng.
Phân định này có ý nghĩa thực tiễn cho cả hai phía. Với địa phương, nó nhắc rằng dù thuê trọn gói kỹ thuật thì trách nhiệm về nội dung phát sóng vẫn thuộc về mình, cần có quy chế và người được phân công duyệt bản tin. Với doanh nghiệp, nó xác định phạm vi cam kết rõ ràng, tránh nhận về mình những trách nhiệm không thuộc chức năng.
Quy chế vận hành: hồ sơ dễ bị bỏ quên
Khi thanh tra, kiểm tra hoặc quyết toán, một trong những tài liệu thường thiếu nhất không phải là hồ sơ kỹ thuật mà là quy chế hoạt động của đài truyền thanh. Một quy chế đầy đủ thường nêu rõ: khung giờ phát cố định trong ngày; quy trình duyệt bản tin trước khi phát; người được giao quyền phát bản tin ưu tiên và khẩn cấp; cách lưu trữ nội dung đã phát; và trách nhiệm bảo quản thiết bị.
Hệ thống truyền thanh số hỗ trợ tốt cho yêu cầu này, vì phần mềm lưu vết toàn bộ hoạt động: ai đăng nhập, phát chương trình nào, vào lúc nào, tới cụm loa nào, thời lượng bao nhiêu. Nhật ký này chính là bằng chứng phục vụ báo cáo và kiểm tra, thứ mà hệ thống có dây hay FM truyền thống không thể cung cấp.
Liên thông với hệ thống thông tin nguồn
Nghị định 49/2024 và Thông tư 24/2025 cùng hướng tới một mô hình liên thông: thông tin thiết yếu được biên tập ở tuyến trung ương và tuyến tỉnh, sau đó gửi xuống hệ thống truyền thanh cấp xã. Do đó khi lựa chọn giải pháp, địa phương nên yêu cầu nhà cung cấp thuyết minh rõ khả năng tiếp nhận bản tin từ hệ thống thông tin nguồn cấp tỉnh, thay vì chỉ quan tâm tới việc phát tại chỗ.
Tóm lại
Đài truyền thanh cấp xã do Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp quản lý và chịu trách nhiệm về nội dung. Doanh nghiệp cung cấp giải pháp chịu trách nhiệm về chất lượng, sự phù hợp quy chuẩn của thiết bị và phần mềm. Hiểu đúng ranh giới này giúp hồ sơ dự án chặt chẽ, hợp đồng rõ ràng và giảm rủi ro cho cả hai bên.
BINHDINH.JSC tư vấn giải pháp kỹ thuật, cung cấp thiết bị hợp quy, lắp đặt và phần mềm cho hệ thống truyền thanh cấp xã ứng dụng công nghệ thông tin – viễn thông. Hotline 024.33.96.6668.